Materialen in kantoorontwerp: meer dan alleen akoestiek

Wat me opviel, is dat veel van deze panelen en oppervlakken abstract blijven. Je ziet prachtige kleurvariaties, geometrische patronen en rustige texturen. Dat is geen gebrek aan creativiteit, maar juist een logische ontwerpkeuze.

Materiaalproducenten ontwerpen hun producten om breed toepasbaar te zijn. Een paneel moet immers net zo goed passen in een modern interieurontwerp kantoor in Rotterdam als in de hal van een universiteit of een sfeervol hotel. Neutraliteit is hier een krachtig instrument.

Maar terwijl ik daar liep, tussen al die perfecte, abstracte samples, ontstond er bij mij een andere vraag. Wat gebeurt er eigenlijk wanneer zo’n materiaal landt in een specifieke ruimte?

De meeste materialen die ik zag, zijn uiteindelijk bestemd voor de echte wereld: kantoren, publieke gebouwen, zorginstellingen. En die ruimtes zijn zelden neutraal. Ze hebben een eigen geschiedenis, een specifieke sector en een unieke identiteit en dit idee is overigens historisch helemaal niet nieuw.

Denk aan een recruitmentbureau dat zich volledig richt op de energiesector. Dat bevindt zich in een totaal andere wereld dan een hightech biotechbedrijf of een nuchtere logistieke organisatie. Toch zie je in het interieur vaak precies dezelfde materialen terugkomen.

Dat is niet per se fout, maar het triggerde mij wel. Het materiaal zelf is namelijk niet verantwoordelijk voor de vertaling naar de context; dat is de taak van de ontwerper.

De interessante vraag voor goed interieurontwerp kantoor is dan ook niet: "Waarom vertellen deze materialen geen verhaal?" De echte vraag is: "Hoe kunnen we een materiaal zó toepassen dat het subtiel resoneert met de context van de plek?"

Dat hoeft nooit letterlijk. We hoeven geen illustraties op de wanden te printen om te laten zien wat een bedrijf doet. Juist in de vorm, het ritme van de plaatsing of de ruwheid van de structuur kan een verwijzing schuilen. Een paneel kan volledig abstract blijven en toch iets oproepen dat precies past bij de cultuur of de omgeving van een organisatie.

Er viel me nog iets op: de kloof tussen innovatie en realiteit. De beurs staat vol met prachtige prototypes en nieuwe vezels, maar de weg naar de werkelijke bouwplaats is lang. Certificering, productiekosten en de risicomijdende cultuur in de bouw zorgen ervoor dat veel mooie concepten de markt nooit echt bereiken. Innovatie is pas de eerste stap; de daadwerkelijke toepassing in een gebouw is een vak apart. Juist daarom wordt in kantoorontwerp steeds vaker gekeken naar materialen die niet alleen nieuw zijn, maar ook hun waarde behouden en opnieuw gebruikt kunnen worden.

Als ik mijn observaties naast elkaar leg, zie ik een boeiend spanningsveld. Aan de ene kant hebben we materialen die zo breed mogelijk inzetbaar zijn. Aan de andere kant zien we dat organisaties juist steeds vaker verlangen naar een eigen gezicht; een kantoor dat aanvoelt als 'thuis' en hun cultuur ademt.

Tussen die twee werelden ligt de essentie van ons vak. De vraag is niet alleen welk materiaal we kiezen uit een catalogus, maar wat er gebeurt als dat materiaal onderdeel wordt van een specifieke context.

Materialen hoeven van zichzelf geen verhaal te vertellen. Maar op het moment dat ze een plek gaan vormen, wordt het pas echt interessant als ze iets van die plek durven te laten zien. In mijn studio vertaal ik bestaande materiaalstromen naar wandpanelen die precies die rol in een ruimte kunnen vervullen.